Çevre ve Şehircilik Bakanlığımızca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler kapsamında, binaların yaşam döngüsü boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarının Binalarda Enerji Performansı Uygulaması (BEP-TR) üzerinden hesaplanması ve belgelenmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. 1/1/2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak ve yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzeri olan binalara ait bina yaşam döngüsü analizi belgesinin, yapı kullanma izin belgesi verilmesi aşamasında Enerji Kimlik Belgesi ile birlikte ilgili idareye sunulması zorunlu olacaktır.
Bina yaşam döngüsü analizi; binanın ham madde temininden başlayarak tüm nakliye süreçleri dâhil inşaat, kullanım ve işletme, bakım, onarım, değişim, yenileme ve tadilat, yıkım, atık işleme ve bertaraf ile varsa yeniden kullanım, geri kazanım ve enerji ihracı süreçleri boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarının, Bakanlıkça belirlenen hesaplama yöntemleri ve standartlar doğrultusunda BEP-TR üzerinden hesaplanmasını ifade eder. Yapı malzemeleri ile mekanik, elektrik ve aydınlatma ürünlerinin yaşam döngüsü etkilerinin hesaplanmasında temel girdilerden biri, ürünlerin beyan birimi başına küresel ısınma potansiyeli (GWP) verileridir. Hesapların güvenilir biçimde yapılabilmesi amacıyla ulusal bir
çevresel ürün verisi kütüphanesi oluşturulması hedeflenmekte olup, üretici firmalarımızın ilgili verileri Bakanlığımızla paylaşmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Çevresel Ürün Beyanı (Environmental Product Declaration – EPD), ISO 14025 kapsamında
tanımlanan Tip III çevresel beyandır; bir ürünün çevresel performansını yaşam döngüsü değerlendirmesine dayalı olarak ortaya koyar ve bağımsız doğrulamaya tabidir. Yapı ürünlerine ilişkin EPD’lerin içeriği EN 15804 standardına göre belirlenmekte; beyan birimi, küresel ısınma potansiyeli göstergeleri, yaşam döngüsü modülleri, referans hizmet ömrü ile izlenebilirlik ve doğrulama bilgilerini içermektedir.
Ekteki veri talep formu iki bölümden oluşmaktadır:
TS 825:2024 Ek E kapsamındaki yapı malzemeleri ile UTO belgesi bulunan ürünler,
Mekanik, elektrik ve aydınlatma ürünleri.
Verilerin sağlanmasında aşağıdaki kademeli yaklaşım uygulanacaktır:
• Kademe 1: EN 15804’e göre hazırlanmış ve bağımsız doğrulanmış EPD’si bulunan ürünler için EPD belgesi ile formda talep edilen özet GWP ve ürün bilgileri sunulacaktır.
• Kademe 2: EPD’si bulunmayan ürünler için ilgili formda sarı ile işaretlenen zorunlu alanlar
doldurulacak ve kullanılan veri kaynağı ile hesaplama yöntemi belirtilecektir.
EPD’si bulunmayan ürünlere ilişkin veriler, ürüne özgü yaşam döngüsü analizi çalışmasına veya geçiş aşamasında güvenilir sektör ortalaması ve veri tabanı verilerine dayanılarak hazırlanabilir. Kullanılan veri kaynağı, sistem sınırı ve hesaplama yöntemi formda açıkça belirtilmelidir.
